Çölyak ve Beslenme

9 MAYIS GLUTEN KOMPLEKSİ

9 Mayıs çölyak haftasındayız sevgili çölyaklılar. Bu yazımda sizlerin beslenme planınız ile ilgili ipuçları vereceğim.
Türkiye’de 100 kişiden 1 inde görülebilen gluten enteropatisi bir diğer adıyla çölyak hastalığı, buğday, çavdar, arpa, yulaf gibi glüten proteini içeren ürünlere karşı intoleranstır. İncebarsak, bu proteine karşı hassasiyet gösterir. Çölyak hastaları glutenli bir besin tükettiklerinde barsaklarındaki villuslar ve kıvrımlar tahrip olur, azalır ve küçülür. Barsakların yüzölçümü azalmaya başlar ve en sonunda alınan gıdalar emilemez hale gelir. Bu noktada da beslenme yetersizliğine bağlı sorunlar ortaya çıkar. Belirtileri küçük yaşlarda ortaya çıkabilir. Karın bölgesinde şişlik, yaşa göre yetersiz kilo, kas zayıflığı, kansızlık, dışkıda ağır bir koku, kusma, iştahsızlık, depresyon, ciltte kaşıntı ve döküntüler, büyüme geriliği, ağız içince aft oluşumu gibi belirtiler gösterir. Her yaşta teşhis edilebilir. Buğday, arpa, çavdar, yulaf içeren un, irmik, makarna, şehriye, kuskus, galeta unu, malt içecekler, bira, votka, cin, hazır çorbalar, pilav, ekmek köftesi, pane harçları, gluten içeren çikolata ve sakızlar, kek, lahmacun, pide, çörek, poğaça, ekmek, simit tüketilmemelidir. Ayrıca kendinize ayrı yemek hazırlıyorsanız, glutenli her hangi bir ürünle temas eden mutfak malzemelerini kendi yiyeceklerinize dokundurmanız ciddi tehlikeye yol açar.
Tüm şeker ve yağ çeşitleri, meyve ve sebzeler, bakliyatlar (baharatlanmamış), kümes hayvanlarının etleri, dana ve kuzu eti, balık, sirke çeşitleri, mısır, patates, nohut unu, kestane unu, üzüm çekirdeği unu, yumurta, reçel, domates salçası yasakların dışında kalır.
Tip 1 diyabet, hipo ve hipertiroidizm, sedef hastalığı, karaciğer enzim bozuklukları, epilepsi, migren, kas sertliği, down sendromu, doğumsal kalp anomalileri çölyakla ilinti hastalıklardır. Mutlaka bu hastalık grubundan bir tanesine sahipseniz gluten tolerans testi yaptırınız. Farkedilmeyen çölyak hastalıklaro bağırsak kanseri ve lenfoma ya neden olabilir.
Hastalığınızı senelik gelişmeleri paylaşmak üzere tekrarlarlanan gastroenteroloji kongreleri ve çölyak seminerlerine katılarak da tanıyıp takip edebilirsiniz. Hayat kolaylaşıyor. Çölyaklı hastalar için artık çeşitli butik marketler var, ayrıca hipermarketlerde de glütensiz ürünleri rahatlıkla bulabilirsiniz.