Hipertansiyon ve Beslenme

Hipertansiyon(yüksek tansiyon), günümüzde farkında olsun olmasın birçok kişinin sahip olduğu, dikkat edilmediği takdirde ciddi sağlık sorunlarına ve ölüme neden olabilen bir hastalıktır. Erkeklerde daha sık görülürken, artık çocuklarda bile rastlanabilmektedir.

Hipertansiyon(Yüksek Tansiyon) Nedir?

Kan dolaşımının sağlanması için bir basınç gereklidir. Bu basıncın normalden fazla olmasına hipertansiyon denir. Hipertansiyon için kullanılan diğer bir isim ise yüksek tansiyondur.

Tansiyon ölçülürken, iki kan basıncı değerine bakılır ve kan basıncı iki terimle ifade edilir:

•Büyük Tansiyon(Sistolik Kan Basıncı); Kalbin kasılması sırasında ölçülen kan basıncıdır.
•Küçük Tansiyon(Diyastolik Kan Basıncı); Kalbin gevşemesi esnasında ölçülen kan basıncıdır.

Tıpta büyük tansiyonun normali; 120mmHg’ın altı, küçük tansiyonun normali ise 80mmHg’ın altıdır. Halk arasında 12/8 diye ifade edilir; 120/80 mmHg ve 140/90 mmHg değeri, tansiyon için sınır kabul edilir. 140/90 mmHg’ın üstü “Yüksek Tansiyon” sayılır. Bu durumun sürekliliği, tedaviyi gerektirir. Hipertansiyon tanısı için, büyük ve küçük tansiyondan birisinin normalden yüksek olması yeterlidir.

Yüksek Tansiyonun Sebebi Nedir?

Yüksek tansiyonun sebebi, hastaların %90-95’inde bilinmemektedir. Hastalığın oluşumunda kalıtım, sigara içilmesi, aşırı alkol tüketimi, şişmanlık gibi bazı etkenler saptanmıştır. Bu grup “Esansiyel Hipertansiyon” olarak adlandırılır. Hastaların %5-10’unda ise, hipertansiyon başka bir hastalığa bağlıdır(böbrek hastalıkları, hormonal bozukluklar vb.). Bu da “Seconder Hipertansiyon” olarak belirtilir.

Yüksek Tansiyonun Belirtileri Nelerdir?

•Zaman zaman ense kökünde şiddetli zonklayıcı tarzda baş ağrısı
•Gözlerin önünde sinek uçuşur hissi, bulanık görme
•Çarpıntı, nefes darlığı
•Yolda yürümede ve merdiven çıkmada zorlanma, yorgunluk
•Bazen çok sık idrara çıkma
•Kulak çınlaması
•Burun kanaması
•Bacaklarda şişkinlik

Ancak hastaların önemli bir kısmında hiçbir belirti yoktur. Bu hastalarda yüksek tansiyon tanısı, sadece tansiyon ölçümü ile mümkündür.

Bu nedenle;
-Özellikle ailesinde yüksek tansiyon olanlar
-40 yaşın üzerindekiler
-Şişman kişiler
-Diyabet hastaları
-Ve gebelerin, daha sık aralıklarla tansiyon ölçümü yaptırmaları gerekir.

Hipertansiyonun Önemi

•Çok yaygın bir hastalıktır. Ülkemizde her üç kişiden birinde görülen hipertansiyon gençleri de etkilemektedir.
•Ülke genelinde yapılan araştırmalar sonucu saptanan, kan basıncı yüksek olan her üç kişiden ikisinin hipertansif olduğunun farkında olmaması, hipertansiyonun önemini arttırmaktadır.
•Hipertansiyon hastalığının en büyük özelliği, tedavi edilmediğinde, hiçbir yakınma yaratmasa bile; başta böbrek, kalp, beyin, göz olmak üzere, pek çok organa hasar vermesi, değişik böbrek ve kalp-damar hastalıklarına, felçlere, görme kaybına ve erken ölüme yol açmasıdır. Başlı başına bir risk olduğu için, hipertansiyonun mutlaka kontrol altına alınması gereklidir.

Hipertansiyondan Korunmak İçin Neler Yapmalısınız?

•İdeal kilonuzu öğrenin ve koruyun.
•Daha fazla fiziksel aktivitede bulunun. Düzenli spor yapın, bol bol yürüyün.
•Tuz oranı az besinlerle beslenin, olabildiğince tuz kısıtlamasına gidin.
•Posa alımınızı arttırın. Sebze ve meyve tüketiminizi günlük 5-6 porsiyona çıkarın. Potasyum ve magnezyumdan zengin yeşil yapraklı sebzeleri(maydanoz, roka, ıspanak vb.) tüketmeye özen gösterin.
•Katı yağlardan uzak durun. Süt ürünlerinde az yağlı olanları tüketin.
•Kalsiyum alımı için özellikle süt, yoğurt, peynir gibi kalsiyum içeriği yüksek besinleri tüketmeyi ihmal etmeyin.
•Fazla şeker ve şekerli besin alımından kaçının.
•Stresle baş edin, sakin olun.
•Sigara içiyorsanız mutlaka bırakın. Alkolden uzak durun.
•Huzurlu ve mutlu bir ortamda yaşamaya gayret edin.
•Düzenli sağlık kontrolleri yaptırın.