İshal ve Beslenme

Yaz mevsiminde en sık görülen sağlık problemlerinin biride ishal ya da diğer adıyla diyare’dir. Yaz aylarında yeterli hijyenik koşulların sağlanamaması mikrobik ishallere sık rastlanılmasına neden olmaktadır. Önlem alınmaması yaz tatilinizin sağlık sorunlarıyla geçmesine neden olabilir.
Kanalizasyonun karıştığı sulardaki mikroplar uzun süre yaşayarak çoğalırlar. Bu suların içilmesi, yemek yaparken kullanılması veya sebze meyve yıkarken kullanılması ishal riskini arttırmaktadır. Suların yanında pişmiş yemeklerin, süt, yoğurt, peynir ve et gibi oda sıcaklığında bekletilmemesi gereken besinlerin dolaba konmadan uzun süre sıcakta bekletilmesi ve dolaba tekrar tekrar konulması mikropların çoğalmasına neden olur. Bu besinlerin tüketilmesi de ishal yapan mikropların ağız yoluyla alınmasına yol açmaktadır.

İshalle birlikte aşırı su ve elektrolit kaybı yaşanmaktadır. Bu nedenle;

•Kilo kaybı
•Kalp ritm bozuklukları
•Halsizlik ve yorgunluk
•Şeker ve tansiyon düşmeleri
•Karın ağrısı ve karında burkulma
•Dehidratasyon (susuz kalma)
•Böbrek yetmezliği gibi sağlık sorunları gözlenebilir.
•İltihabi durumlarda ateş de ortaya çıkmaktadır.

Sıvı ve elektrolit kaybının az olduğunda sadece diyetle tedavi edilebilmektedir. Ancak aşırı sıvı ve elektrolit kaybı söz konusuysa mutlaka en yakın hastaneye başvurulmalıdır.

İshalde Diyet Tedavisi Nasıldır?

İshali olan kişilerin yedikleri besinlerin çeşidine, pişiriliş şekline ve kullandıkları yağ miktarına çok dikkat etmesi gerekmektedir. Öncelikle posa içeriği düşük ve az yağlı besinler tercih edilmelidir. Posa içeriği yüksek olan kuru baklagiller, tam tahıllı ürünler ( kepekli, çavdar veya yulaflı ekmek, bulgur, kepekli pirinç, kepekli makarna v.b ), çiğ meyveler özellikle kayısı, incir gibi bağırsak aktivitesini arttıran meyveler, çiğ sebzelerden bu dönemde uzak durulmalıdır. Ayrıca yağ içeriği yüksek olan kuruyemiş, şeker ve şekerli yiyecekler, yağ oranı yüksek olan, kavrulmuş ve kızarmış gıdalar, tere yağ, mayonez, margarin, sakatat, sucuk ve salam gibi şarküteri ürünlerinden tüketilmemelidir. Soslu, çok baharatlı ve acı olan besinlerden de bu dönemde uzak durulmalıdır. Yemeklerin pişiriliş şeklide en az tercih ettiğiniz besin kadar önem kazanır. Pişiriliş şekli olarak da haşlama veya fırında pişirme yöntemi tercih edilmelidir.

İshalle birlikte sıvı kaybı çok olduğu için bu dönemde bol, bol temiz ve güvenilir su içilmelidir. Bunun yanında sıvı ve elektrolit açığını kapatabilmek için tuzlu ayran, taze sıkılmış meyve suları (elma, şeftali, kızılcık v.b.), açık çay da içilebilir. Ana öğünlerde ve aralarda yağsız makarna ve pirinç pilavı, pirinç lapası, yayla çorba, yağsız beyaz peynir, yoğurt, kabuksuz elma, muz, şeftali, havuç, haşlanmış patates-patates püresi, haşlanmış yağsız tavuk ( göğüs kısmı), yağsız ızgara köfte tüketilebilir. Sık sık beslenilmesi şeker ve tansiyon dengelenmesi için hem de midenin çok rahatsız olmaması açısından önemlidir.

İshali Engellemek İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

•Kişisel hijyen çok önemli. Elleriniz daima temiz tutulmalısınız.
•Güvenilir bulmadığınız suları tüketmemeye, içmek zorunda kalırsanız da mutlaka kaynatarak içmeye özen göstermelisiniz.
•Sebze ve meyvelerin taze olanları tercih edip, tüketmeden bolca yıkanmalısınız.
•Süt, yoğurt ve peynir alırken ambalajlı olanlar tercih edilmeli açık süt, yoğurt ve peynir satın alınmamalıdır. Alınan ürünlerin üretim ve son kullanma tarihleri mutlaka kontrol edilmelidir.
•Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, yoğurt, mayonez v.b içeren gıdaların mutlaka uygun sıcaklıklarda buzdolabında saklamalısınız.
•Sütlaç, dondurma gibi yazın bolca tüketilen sütlü tatlılar mutlaka soğutucuda muhafaza edilmelidir.
•Çiğ ve az pişmiş olan et tüketmemelisiniz.
•Dışarıda yemek yediğinizde kullanılan sosların, mayonezlerin sıcak bekletilmemiş olmasına dikkat etmelisiniz.
•Yemek pişirirken kullandığınız aletlerin mutlaka temiz olmasına dikkat edin.
•Güvenilir bulunmayan ve mutfağının hijyeni konusunda emin olmadığınız yerlerde yemek yememeye çalışmalısınız.