Kurban Bayramında Sağlıklı Beslenme
Yaşanan pandemi nedeniyle ayrı gayrı geçen bayramların ardından bu bayram yasakların hafifletilmesi ve aşılama ile daha birlikte geçebilir. Ama yine de sosyal mesafeye, uzaktan bayramlaşmalara dikkat!
Aman dikkat! Güncel beslenme biliminde ağır bir öğün sonrasında kalp krizi geçirme riskinin artacağı bilinmektedir. Bu nedenle, size beslenme uzmanı olarak bir önerim var: Kurban bayramı’nda bazı kurallara uyarak, bayramın da zevkini çıkararak beslenebilirsiniz. Kurban bayramı’nın en önemli konusu kurbanlıklardır. Kurbanlık kesimlerinin mutlaka uygun, sağlıklı ortamlarda yapılması gerekmektedir.
Proteinler şüphesiz ki doğru beslenmede önemli bir yer tutmaktadır. Gün içinde toplam tüketilmesi gereken protein miktarı ise kişinin ağırlığına, fiziksel aktivitesine, sağlık durumuna göre değişmektedir. Hayvansal ve bitkisel kaynaklı proteinler olmak üzere ikiye ayırdığımız proteinlerden hayvansal kaynaklı olanların büyük bir kısmını ise etler oluşturmaktadır. Kurban bayramı boyunca da kırmızı et tüketim miktar ve sıklığı da artmaktadır. Fakat hayvansal kaynaklı proteinlerin doymuş yağ ve kolesterol içerikleri fazla olduğundan tüketim miktarlarına dikkat edilmesi gereklidir. Yağlı etlerin doymuş yağ ve kolesterol içeriği daha yüksek olduğu için; kalp-damar hastalığı, diyabet (şeker hastalığı) ve yüksek tansiyonu olan kişiler, Kurban Bayramı'nda yağsız veya az yağlı etleri tercih etmeli, kısıtlı miktarlarda tüketmeli ve aşırıya kaçmamalıdır.
Ülkemiz için kurban bayramında kesilen kurbanlıkların önemi büyüktür. Dini kuralların yerine getirilmesinin yanı sıra sofraların temel besin maddesini oluşturan etin uzun bir dönem tüketilecek olması anlamına da gelir. Bu nedenle saklama, pişirme koşullarına dikkat etmek gerekir. Kırmızı et biyolojik değeri yüksek demir minerali, çinko, magnezyum, konjuge linoleik asit, kaliteli protein, doymuş yağlar ve niasin içermektedir. 100 gramında ortalama 250-300 kalori arasında enerji içeren etler; dana, koyun, kuzu olarak tüketilebilmektedir.
Kırmızı et tüketimi ile ilgili çalışmalar oldukça fazladır. Epidemiyolojik, kanıta dayalı çalışmalar sıklıkla ve sağlıksız pişirme tekniği ile pişirilen kırmızı et tüketen bireylerde kolon ve mide kanserine yakalandıkları yönünde gelişmiştir. Buna ek olarak yağlı et tüketimi ile birlikte kan yağlarında ve ürik asit düzeyinde artış olduğu bilinmektedir. Bu nedenle kırmızı et tüketiminde sıklık azaltılıp haşlama öncelikli olmak kaydıyla, fırınlama ve ızgara yöntemleri kullanılarak pişirilmesi daha güvenlidir ve uzmanlarca önerilmektedir. Sıklık açısından haftada 2 kez tüketmek en sağlıklısı olarak bilinmektedir. Pişirme esnasında pişirme suyu atılmamalı ve suda eriyen vitaminlerin kaybı minimuma indirilmelidir. Bu nedenle et az suda pişirilmelidir. Bunun yanı sıra etli sebze yemekleri yapılacaksa ekstra yağ kullanmamak en sağlıklı yöntemdir.
Kurban Etini Saklarken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Kurban eti uygun koşullarda kesildikten sonra, etler hayvanın uygun yerlerinden yağlı kısımları ayrılarak parçalanmalıdır. Kesilen kurban eti mutlaka buzdolabında 1 gün bekletilmelidir. Bekleyen et böylece suyunu verecek ve daha iyi pişirmeye hazır hale gelecektir.
Bekleyen etler kıymalık, kuşbaşılık, pirzola, biftek ve bonfilelik olarak ayrılmalı, günlük pişirilecek miktarlara bölünmeli ve buzdolabı poşetlerine konulup derin dondurucuda saklanmalıdır.
Etler buzdolabında 0-2 santigrat derecede 3-5 gün, derin dondurucuda ise -18 santigrat derecede 3 ay saklanabilmektedirler. Etin çabuk çözünmesi amacıyla ise kalorifer, soba üzerinde çözdürme, oda sıcaklığında bekletme gibi yöntemlerin insan sağlığı açısından tehlikeli sonuçlar doğurabileceği ise unutulmamalıdır. Etler kolaylıkla bozulabilen potansiyel riskli besinlerdir. Etlerin dondurulduktan sonra tekrar çözünmesi bazı "mikroorganizmalar" için üreme ortamı oluşturur ve bu da sağlığımızı tehdit eder. Çözünen et hemen pişirilmeli ve tekrar dondurulmamalıdır.
Bayram süresince;
1. Mutlaka 3 ana öğün yemek yiyin.
2. Size verilen ikramlardan küçük miktarlarda tüketin.
3. Ziyaretlerde açık çay tercih edin ve günde 1 fincan kahveyi geçmeyin.
4. Şekerlemeler ve tatlılardan mümkün olduğunca uzak durun.
5. Kebap, kuzu şiş, pirzola gibi etleri yavaş ve düşük ısıda pişirin. Mutlaka yanında çoban salata veya taze nane-maydanoz tüketin.
6. Kavurma, kızartma gibi pişirme yöntemleri uygulanan yağlı etlerden uzak durun.
7. Bol taze sebze ve kabuklu meyve tüketin.
8. Günde 10-12 su bardağı ılık su tüketin.
9. Tatili değerlendirerek bol fiziksel aktivite yapın.
10. Etlerin yanına asitli, gazlı içecekler yerine ayran-yoğurt-cacık tercih edin.
11. Etleri mutlaka az miktarda tahıllarla (kuskus, bulgur, esmer pirinç) ve bol taze sebze ile yemeğe özen gösterin.
12. Kalp sağlığınız ve kanserden korunmak için haftada 2 kereden fazla kırmızı et tüketmemeye özen gösterin.