İletişim Formu

YAZ AYLARINDA BESLENME

14 Haziran 2020

Yaz mevsiminin etkisini iyice göstermeye başladığı şu günlerde hava sıcaklığının artmasıyla birlikte bol sıvı alınması yönündeki öneriler sıklıkla karşınıza çıkacaktır. Özellikle açık havada çalışmak zorunda olanlar ve açık havada spor yapanlar için bu konu oldukça önemli. Vücuttan fazla miktarda su kaybedilmesi sonucu; bayılma hissi, bulantı, baş dönmesi gibi sağlık problemleri görülebilir. Sıvı ihtiyacını karşılamak için süt, ayran, soda, taze sıkılmış meyve suları, şekersiz bitki ve meyve çayları tercih edilebilir. Öte yandan en iyi, saf, doğal ve katkısız olan içecek sudur. Dünya Sağlık Örgütü kadınların günde 10, erkeklerin 14 bardak su içmesi gerektiğini belirtmektedir. Bebek ve çocuklar susadıklarını tam ifade edemeyecekleri için ebeveynler bu konuda dikkatli olmalıdır.  

Havaların ısınması ile birlikte ev dışında daha uzun süre vakit geçiriyoruz. Tabi Covid-19 tehlikesi hala devam ediyor, o yüzden mecbur kalmadıkça dışarıya çıkmamaya dikkat etmeliyiz.  Özellikle hipertansiyon, diyabet, kalp - damar hastalığı gibi kronik rahatsızlığı olan bireylerin güneş ışınlarının çok dik geldiği 11:00 - 17:00 saatleri arasında gerekmedikçe dışarı çıkmamaları gerekmektedir. D vitamininden yararlanmak için sadece 10-15dk güneşlenmeniz yeterli olacaktır. Daha uzun güneşlenme sürelerinde yararlı ışınlar artık zararlı hala gelmeye başlayacaktır.

Yaz mevsiminde günlerin uzun olması nedeniyle yemek yemelerin çoğalması, özellikle geç saatlere kadar süren akşam yemeği sırasında alkol alınması, yağlı ve ağır yemekler yenmesi vücut dengesini zorlayabilmektedir. Uzun yaz gecelerinde çiğdemler, çerezler veya kavun-karpuzlar her akşam sofralarda çokça tüketiliyorsa dikkat edin, ne de olsa yazın kilo almak istemezsiniz.

Şeker açısından durumu değerlendirirsek; bazı şekerler besinlerde doğal olarak bulunurlar (meyvelerdeki fruktoz, sütteki laktoz, tahıllardaki nişasta gibi). Bazıları ise sonradan ilave edilirler. Şeker, glikoz şurubu veya yüksek fruktozlu mısır şurubu gibi paketli gıdaların içinde doğal olmayan, eklenti şekerler gibi.  Dengeli beslenme çerçevesinde şeker ihtiyacı besinlerden doğal olarak karşılanmaktadır. O halde tatlı tüketiminden kaçınmak, yenildiği taktirde tüketim sıklığına ve miktarına dikkat etmek, lokma ve tulumba gibi ağır tatlılar yerine; sütlü ve meyveli tatlıları tercih etmek daha sağlıklı olacaktır. Yaz mevsimi için ev yapımı dondurmalar veya sade dondurmalar seçilebilir.

Yazın öğünlerin sadece meyve ile geçiştirilmesi oldukça yanlıştır. Meyve ana yemek yerine değil, yemekten sonra ara öğün zamanında tüketilmelidir. Meyve tüketiminde porsiyon kontrolüne dikkat edilmelidir. Fazla meyve de kilo artışına neden olmaktadır.

Kan şekeri, kolesterol ve kan basıncı üzerine olumlu etkileri, kabızlığı önlemesi ve tok tutma özelliğinden ötürü lifli (posalı) besinlere önem vermek gerekmektedir. Bu nedenle kış mevsiminin vazgeçilmez yiyeceklerinden kurubaklagillerin yazın da haftada 1 - 2 kere tüketilmesi önerilmektedir. Kepekli tahılların (esmer ekmek, bulgur, kepekli makarna / pirinç / erişte / un) ve sebze – meyvelerin düzenli tüketilmesi önemlidir.

Yaz aylarında artan sebze ve meyve çeşitlerinden yararlanmak gerekir. Sebze ve meyve tüketimi ile kalp - damar hastalıkları, bazı kanser türleri, inme, diyabet, Alzheimer hastalığı, katarakt ve yaşla ilintili fonksiyonel kayıp riskinin azalması arasında kuvvetli bir ilişki vardır. Bu etkilerin sebze ve meyvelerin içerdiği diyet posası, folat, potasyum ve Beta - karoten, C vitamini, E vitamini gibi antioksidan etkinlik gösteren biyoaktif fitokimyasal bileşenlerden kaynaklandığı vurgulanmaktadır. Bu nedenle Dünya Sağlık Örgütü günde 5 - 9 porsiyon sebze ve meyve tüketilmesini önermektedir.

Tüm bu ilkelere ilave olarak mutlaka egzersiz yapılmalıdır. Dünya Sağlık Örgütü en çok tempolu yürümeyi önermektedir. Bunun dışında; bisiklete binme, yüzme, tenis, dans, aerobik, jimnastik tarzı kalbi çalıştıran sporlar da uygun görülmektedir. Haftanın 4 - 5 günü 40 - 50 dakika kadar egzersiz yapılması yeterli olacaktır. Siz hangi sporu yapabiliyor ve seviyorsanız sizin için en iyi spor odur da diyebiliriz.

Yeni Asır Linki: https://www.yeniasir.com.tr/yasam/2020/06/14/yaz-aylarinda-nasil-beslenmeliyiz